Alternative flash content

Requirements

lỗi
  • JUser: :_load: Unable to load user with ID: 46
Thứ tư, 19 Tháng 12 2012 01:29

Những suy nghĩ về hệ thống giáo dục ngoài công lập

Đánh giá mục này
(0 bỏ phiếu)

Những suy nghĩ về hệ thống giáo dục ngoài công lập

TS. VŨ KHẮC CHƯƠNG

Hiệu trưởng Trường CĐVHNT & DL Sài Gòn

Năm học 2012 - 2013 bắt đầu với những thử thách của hệ thống trường ngoài công lập: một số trường bị đình chỉ vì chưa đảm bảo cơ sở vật chất và đội ngũ giảng viên; một số trường tuyển sinh không thành công thậm chí không tuyển sinh được. Tuy nhiên, nhìn trên tổng thể vẫn có nhiều trường ngoài công lập đầu tư cho giáo dục rất căn cơ và toàn diện. Một số trường ngoài công lập đã là những điểm son của giáo dục Việt Nam. Để phát triển hệ thống trường ngoài công lập, tự thân mỗi trường thuộc hệ thống này phải tự thân vận động để hoàn thiện mọi điều kiện hoạt động của một cơ sở giáo dục; bên cạnh đó rất cần thiết thái độ khách quan của các phương tiện truyền thông khi phản ánh các vấn đề của hệ thống này; Đồng thời, không thể bỏ qua sự quan tâm hỗ trợ các cơ quan nhà nước, các sở ban ngành với chủ trương xã hội hóa giáo dục.

 ABSTRACT

THOUGHTS OF NON-PUBLIC EDUCATION SYSTEM

Cademic year 2012 - 2013 started with the challenges of non-public schools system: some suspension of not ensure physical facilities and teaching staff; several school enrollment unsuccessful even notenrollment. However, views on the Overall there are still many non-public schools for education investment is very radical and comprehensive. Some non-public schools is the son of Vietnamese education. To develop a system of non-public schools, the environment itself is part of this system must be self body Stadium to complete all conditions of operation of an educational institution; Besides essential attitude and objectivity of the the media to reflect the problems of this system; Also, can not ignore the care and support of state agencies, departments with educational socialization.

 

Một năm học mới đã bắt đầu. Cùng với hệ thống giáo dục công lập, các trường ngoài công lập đã hoàn tất những công việc của mùa tựu trường để chuẩn bị bước vào năm học mới. Trước thềm năm học mới, chúng tôi xin có một vài suy nghĩ về hệ thống giáo dục ngoài công lập.

 

1. Có phải hệ thống giáo dục ngoài công lập là “những cái chết đã được báo trước”?

Ra đời, tồn tại và phát triển trên dưới 20 năm từ bậc đào tạo phổ thông đến đại học, hệ thống giáo dục ngoài công lập đã trải qua bao nhiêu thăng trầm. Có những khó khăn trong giai đoạn hình thành không đầy đủ hệ thống pháp lý văn bản; có thời kỳ hoàng kim khi xã hội đón nhận và giành cho khá nhiều ưu ái, bao dung; trong thời điểm hiện nay, hệ thống trường ngoài công lập lại đang đứng trước những khó khăn rất lớn.

Gần đây, trên một vài phương tiện thông tin đại chúng, xã hội thường đón nhận những thông tin không hay về các trường ngoài công lập. Một tờ báo nêu đích danh: “hệ thống giáo dục ngoài công lập cái chết đã được báo trước”; một tờ báo lớn khác có lượng độc giả đông nhất giành nguyên 3 - 4 kỳ để báo động trước xã hội về thực trạng thiếu cơ sở vật chất, thiếu đội ngũ giảng viên, chắp vá chương trình đào tạo của một số trường cao đẳng, đại học thuộc hệ thống này; một tờ báo của Bộ Giáo dục và Đào tạo có hai loạt bài: loạt bài về giáo dục ngoài công lập phổ thông và loạt bài về giáo dục ngoài công lập cao đẳng, đại học với những thông tin không mấy khả quan. Các đài truyền hình và phát thanh ở địa phương và trung ương cũng đều có những phóng sự về tình hình bi quan của hệ thống giáo dục ngoài công lập trước thềm năm học mới 2012-2013.

Những phương tiện thông tin đại chúng đã gióng lên một hồi chuông báo động cho toàn xã hội về hệ thống giáo dục ra đời theo chủ trương xã hội hóa.

Cũng trong thời gian qua, đặc biệt là năm học 2011-2012, một số địa phương đã có những động thái khá cứng rắn với một số trường ngoài công lập khi chưa đáp ứng được nhu cầu tối thiểu của một trường phổ thông, một trường cao đẳng, một trường đại học. Riêng ở thành phố Hồ Chí Minh, một loạt trường từ phổ thông đến đại học bị đình chỉ một năm đến nhiều năm vì những sai phạm không thể chấp nhận được.

Thực tế và những phương tiện báo chí truyền thông đã tạo cho xã hội một cái nhìn thiếu thiện cảm và hơi lo lắng đối với hệ thống giáo dục ngoài công lập. Đã đến lúc suy nghĩ: có phải hệ thống giáo dục ngoài công lập tất cả đều là “những cái chết được báo trước”?

2. Bên cạnh “những cái chết” vẫn có những điển hình không thể phủ nhận.

Bài viết không bàn đến chủ trương xã hội hóa với những ưu điểm nổi bật và đáng ghi nhận đã có những tác động mạnh mẽ như thế nào đối với giáo dục Việt Nam; cũng không quan tâm đến những biểu hiện lợi dụng “xã hội hóa giáo dục” để kinh doanh và mua bán bằng cấp ở một số trường nơi này, nơi khác và cũng không đi sâu vào sự yếu kém về đội ngũ quản lý, về lực lượng giáo viên và về cơ sở vật chất của một vài trường ngoài công lập từ Bắc vào Nam. Bỡi lẽ, qua những thông tin đại chúng ta đã biết quá nhiều về sự chưa hoàn hảo của hệ thống này.

Tuy nhiên, bức tranh của hệ thống giáo dục ngoài công lập không chỉ có vậy. Đối với bậc học phổ thông, ở thủ đô Hà Nội, Trường Trung học Dân lập Lương Thế Vinh của Giáo sư Văn Như Cương là một điểm đến hấp dẫn đối với con em các phụ huynh. Ở thành phố Hồ Chí Minh, các trường trung học phổ thông tư thục như: Trung học Phổ thông Tư thục Nguyễn Khuyến, Trung học Phổ thông Tư thục Hồng Đức, Trung học Phổ thông Tư thục Ngô Thời Nhiệm mời gọi phụ huynh học sinh hơn cả các trường trung học công lập. Học sinh muốn vào các trường này, phải đăng ký từ cuối năm học trước thì sang năm học mới mới đảm bảo một suất học.

Hai thành phố lớn cũng là hai trung tâm văn hóa giáo dục lớn nhất Việt Nam là Thành phố Hồ Chí Minh và thủ đô Hà Nội trong một thời gian dài vẫn chưa ra đời loại hình trường song ngữ và trường quốc tế. Hệ thống phổ thông ngoài công lập với đặc điểm đa dạng và linh hoạt đã ra đời không ít trường quốc tế và trường song ngữ. Hiện tượng này đã tạo nên một cú hích tạo động lực cho hệ thống giáo dục công lập phát triển thêm các loại hình trường này.

Rõ ràng, ở bậc học phổ thông, giáo dục ngoài công lập đã khẳng định được vị trí của mình trong xã hội. Ở bậc đại học, tình hình có phức tạp hơn nhưng cũng xuất hiện không ít điển hình đáng ghi nhận.

Một số trường đại học ngoài công lập ra đời từ rất sớm như trường Đại học Thăng Long Hà Nội, Đại học Kỹ thuật Công nghệ thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Văn Lang thành phố Hồ Chí Minh và một số trường đại học mới vừa được thành lập và nâng cấp như Đại học FPT Hà Nội, Đại học Thành Đô Hà Nội. Một số trường cao đẳng đang chờ nâng cấp lên thành trường đại học như Cao đẳng Y Dược Phú Thọ ( Phú Thọ), Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Sài Gòn cũng có cơ sở vật chất thuộc quyền sở hữu nhà trường và đội ngũ giảng viên đạt yêu cầu quy định.

Một số trường đại học mới ra đời ở Long An như Đại học Tân Tạo, ở Bình Dương như Đại học Quốc tế Miền Đông có quy mô đầu tư không thua kém các trường đại học công lập nào ở Việt Nam cũng như các trường đại học lớn của khu vực.

Điểm qua một số trường ngoài công lập ở các bậc học để thấy rằng bên cạnh những trường yếu kém vẫn có không ít trường ngoài công lập là điểm son của giáo dục nước nhà. Một trong những nguyên nhân của sự yếu kém của một vài trường ngoài công lập là do kinh phí đầu tư quá lớn trong khi nhà đầu tư thường là các nhà giáo lớn tuổi về hưu đứng ra vận động mở trường nên khả năng tài chính không thể đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội. Ngoài ra, cũng có thể do quan điểm thành lập trường của một vài chủ đầu tư không xuất thân từ ngành giáo dục còn nặng tính kinh doanh nên chưa nghĩ chuyện đầu tư dài lâu. Như vậy sự không ổn định của các trường ngoài công lập chỉ là những hiện tượng nhất định còn xét trên tổng thể thì vẫn phải ghi nhận sự cố gắng và tâm huyết của những nhà đầu tư theo chủ trương xã hội hóa.

3. Làm gì để vực dậy hệ thống trường ngoài công lập?

            Sự phát triển của một cơ sở giáo dục phụ thuộc vào một số yếu tố như sau: cơ sở vật chất: quỹ đất, phòng học, trang thiết bị, thư viện, phòng thực hành, ký túc xá,...; nhân sự các bộ phận: quản lý, giảng dạy, hành chánh, phục vụ,…; chiến lược phát triển; chất lượng đào tạo,… Có thể nêu thêm một số yếu tố khác nhưng có lẽ đây là những yếu tố then chốt. Để khẳng định mình trước xã hội, các trường ngoài công lập phải có kế hoạch tự hoàn thiện các yếu tố trên. Đây là con đường độc đạo để đi đến sự thành công.

            Thời điểm hiện nay các trường ngoài công lập không thể thành công bằng những chiêu thức PR để lôi kéo các em học sinh, sinh viên về trường nhưng bản thân của trường thì điều kiện cơ sở vật chất tạm bợ chủ yếu là thuê mướn; cán bộ quản lý thì chưa bao giờ làm công tác lãnh đạo một cơ sở giáo dục; giảng viên thì không được lựa chọn kỹ lưỡng và nhà trường chưa xác định được tầm nhìn 5 năm, tầm nhìn 10 năm. Đổi mới công tác quản lý, nâng cao chất lượng đào tạo, tăng cường việc phục vụ học sinh, sinh viên và chuyên sâu vào vấn đề kỹ năng và tính thực hành là một yêu cầu lớn cho hệ thống ngoài công lập bên cạnh việc hoàn thiện các yếu tố cơ sở vật chất, nhân sự, quy trình đào tạo, chiến lược phát triển,…

            Ở bậc học đại học và cao đẳng, các trường ngoài công lập đã có tổ chức Hiệp hội các trường cao đẳng, đại học ngoài công lập do Giáo sư Trần Hồng Quân làm chủ tịch hiệp hội. Ở bậc học phổ thông mỗi thành phố trên toàn quốc nên có các tổ chức tương tự. Thông qua sinh hoạt trong các tổ chức này, các trường ngoài công lập sẽ tự điều chỉnh các hoạt động của mình vươn tới sự hoàn thiện. Bên cạnh một số trường đã và đang phát triển rất tốt, không ít trường ngoài công lập đang lúng túng chưa xác định được tầm nhìn và chiến lược phát triển và rất hoang mang khi một năm, hai năm hoạt động không có sinh viên, học sinh. Các tổ chức hiệp hội ngoài công lập sẽ có một kế hoạch bồi dưỡng và hướng dẫn cho từng đối tượng trường ngoài công lập khác nhau để giúp hệ thống hoàn thiện hơn.

            Trong những điều kiện đảm bảo sự phát triển của hệ thống ngoài công lập, không thể không kể đến sự quan tâm của các cơ quan nhà nước và thái độ đúng mực của các cơ quan truyền thông.

            Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Sài Gòn trong quá trình phát triển của mình đã chú ý đến việc phát triển quỹ đất và các cơ sở đào tạo thuộc sở hữu của trường. Ủy ban nhân dân thành phồ Hồ Chí Minh từ năm 2009 đã có văn bản đồng ý giao đất cho nhà trường và luôn có những công văn đồng ý khi trường tiến hành sang nhượng lại các mặt bằng lớn 5.000 m2, 10.000 m2 ở các quận trong nội thành. Tuy nhiên, các sở ngành liên quan lại quá nhiều thủ tục nhiêu khê đã tạo không ít khó khăn trong việc trường hoàn tất hồ sơ sở hữu về quỹ đất. Dựa trên một thực tế của một trường cao đẳng đang nâng cấp lên đại học như vậy để thấy nếu các cơ quan ban ngành không hỗ trợ thì sẽ còn rất nhiều khó khăn cho sự phát triển của các trường ngoài công lập.

            Các phương tiện truyền thông nên có một ứng xử đúng mực và khách quan với hệ thống giáo dục tư thục và dân lập. Một số thông tin chưa được kiểm chứng được các phương tiện truyền thông tung ra xã hội nhiều khi đã gây những hậu quả rất khó lường cho sự thành bại một ngôi trường, có thể làm nhem nhuốc hình ảnh của một vài nhà đầu tư nặng lòng đau đáu vì sự nghiệp trồng người. Hệ thống ngoài công lập phải tự điều chỉnh mọi hoạt động để ngày càng hoàn thiện hơn nhưng báo chí và truyền hình nên có cái nhìn thật công bằng khi đánh giá và phán xét từng hiện tượng của hệ thống này.

            Năm học mới lại bắt đầu, một số trường ngoài công lập đang đứng trước những thử thách mới. Có lẽ hơn lúc nào hết hệ thống này nên tự nhìn lại mình và sẽ có những điều chỉnh hợp lý để có thể bước tiếp trên con đường vạn dặm của sự nghiệp trồng người.

 

                                                                                               

 

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Dự thảo Luật giáo dục đại học.

2. Các văn bản liên quan đến hệ thống trường ngoài công lập.

3. Các bài báo Tuổi trẻ, Thanh niên, Sài gòn Giải phóng, Hà nội mới, Giáo dục và Thời đại liên quan đến nội dung bài viết.

Đọc 365 thời gian Sửa lần cuối vào Thứ tư, 19 Tháng 12 2012 08:09

Để lại một bình luận

Hãy chắc chắn rằng bạn nhập các thông tin yêu cầu được đánh dấu (*). HTML code đang không được phép.